Onveilige situaties en (bijna-)ongevallen

Om aan hun zorgplicht volgens de Arbowet te kunnen voldoen, is het van belang dat provincies op de hoogte zijn van werksituaties die tot ongevallen kunnen leiden. Alleen dan kunnen zij tijdig maatregelen nemen om ongevallen te voorkomen. Hiervoor is de medewerking nodig van alle werknemers. Als iemand een onveilige situatie opmerkt, moet hij dit melden. (zie Arbowet, Artikel 11, sub e.) Ook thuiswerkers vallen onder deze regel (Arbobesluit, Artikel 1.46). In eerste instantie bij de direct leidinggevende. Deze bekijkt of verder maatregelen noodzakelijk zijn om erger te voorkomen, al dan niet in overleg met de (interne) arbodeskundige.

Het betreft gevaren voor zowel medewerkers als voor derden. Het kan zijn dat een medewerker er niet gerust op is of zijn werkwijze veilig is of dat hij iets ziet wat gevaarlijk is. Denk bijvoorbeeld aan een openstaande liftdeur zonder liftkooi erachter, zonder afzetting. Het kan ook zijn dat een medewerker zelf (bijna) het slachtoffer is van een gevaarlijke situatie. Bijvoorbeeld als hij bijna of daadwerkelijk de openstaande liftkoker zou instappen. Met behulp van deze meldingen kunnen risico's in kaart worden gebracht (art. 5, lid 1 Arbowet).

Ernstig ongeval

Werkgevers zijn verplicht ernstige arbeidsongevallen direct te melden bij de de Arbeidsinspectie. Daarbij gaat het om een ongeval dat bij of als gevolg van werkzaamheden plaatsvindt. Ongevallen die gebeuren op weg naar of van het werk zijn geen arbeidsongevallen.
Wat is een ernstig -meldingsplichtig- ongeval? Er is sprake van een meldingsplichtig arbeidsongeval als het slachtoffer aan de gevolgen overlijdt, blijvend letsel oploopt, vermoedelijk blijvend letsel, of in een ziekenhuis moet worden opgenomen. Onder ‘blijvend letsel’ wordt onder andere verstaan: amputatie, blindheid, of chronische lichamelijke of psychische/traumatische klachten. Onder ‘ziekenhuisopname’ wordt verstaan dat een slachtoffer in een ziekenhuis wordt opgenomen. Poliklinische behandeling wordt dus niet als ziekenhuisopname beschouwd.

Melding van meldingsplichtige ongevallen kan via het telefoonnummer 0800 - 5151 (gratis). Arbeidsongevallen kunnen ook buiten kantooruren via dit telefoonnummer worden gemeld.

Een melding moet schriftelijk worden bevestigd. Elke melding wordt onderzocht en de Arbeidsinspectie streeft er naar het onderzoek binnen 12 weken afgerond te hebben. Ook het slachtoffer wordt - als dat mogelijk is - gehoord. Dan is ook duidelijk of er overtredingen zijn begaan, waarvoor eventueel boete moet worden betaald door de werkgever. Als er strafbare feiten zijn gepleegd kan de officier van justitie worden ingeschakeld. De OR krijgt een afschrift van het onderzoeksrapport.
Het niet melden van een ernstig ongeval wordt in de wet aangemerkt als een ernstige overtreding. Een werkgever staat in dat geval een serieuze boete te wachten.

Daarnaast is de werkgever wettelijk verplicht om, als onderdeel van de RI&E, een 'Register van (bijna-)ongevallen en beroepsziekten' bij te houden. (zie onderdeel 1.2.7 van de RI&E Provincies) In het geval van beroepsziekten is de werkgever verplicht de bedrijfsarts op de hoogte te stellen, die deze melding doorgeeft aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB).

TIP

De Arbeidsinpectie (Inspectie SZW) heeft een uitgebreide brochure opgesteld rond meldingsplichtige arbeidsongevallen. Op de site van de Inspectie SZW is meer informatie te vinden over formulieren en online melding. 

Oplossing: meldprocedure (bijna-)ongevallen en onveilige situaties (Groningen)

Bekijk de procedures voor het melden van (bijna-)ongevallen en onveilige situaties zoals de provincies Groningen heeft opgesteld.