Bemiddeling bij een arbeidsconflict

Mocht het niet lukken om onderling het conflict op te lossen, dan is het mogelijk om de hulp in te schakelen van een bemiddelaar.  Dit kan zowel een interne bemiddelaar zijn of een externe bemiddelaar (mediator); deze begrippen werken we hieronder uit.

TIP

In het handboek "Procederen of praten" leest u meer over hoe u bemiddeling of mediation binnen uw organisatie kunt inzetten.

Interne bemiddeling

In principe kan iedereen als interne bemiddelaar optreden. Belangrijkste voorwaarde is dat beide partijen vertrouwen hebben in de (onafhankelijkheid) van de interne bemiddelaar. In de praktijk zullen het vooral een (hogere) leidinggevende of een P&O-adviseur zijn die als bemiddelaar optreden. Maar u kunt hiervoor ook de bedrijfsmaatschappelijk werker of AVR-specialist inschakelen. 

Het is van belang om een verslag te maken van het gesprek en de afspraken helder vast te leggen, zodat daarover in de toekomst niet opnieuw problemen kunnen ontstaan. Daarnaast is het belangrijk na verloop van tijd te evalueren of het probleem inderdaad is opgelost.

In een bemiddelingsgesprek kunnen de volgende stappen aan de orde komen:

1. De betrokken partijen moeten overeenstemming bereiken dat ze hun conflict aan een bemiddelaar willen voorleggen.
2. De partijen bepalen vervolgens samen wie de bemiddelaar zal zijn. Als het conflict bestaat tussen een leidinggevende en een medewerker, ligt het voor de hand de medewerker de eerste keus te laten.
3. Er moeten goede afspraken worden gemaakt over de verantwoordelijkheden van de bemiddelaar tegenover de betrokken partijen. De bemiddelaar moet vanaf het begin goed aangeven wat zij van hem kunnen verwachten.
4. De bemiddelaar voert in eerste instantie afzonderlijke gesprekken met de betrokken partijen om de aard en omvang van het conflict te bepalen. Zo komt hij ook te weten wat ieder van hen vindt.
5. Vervolgens houdt de bemiddelaar een of meerdere gesprekken waarbij beide partijen aanwezig zijn.
6. In een volgende fase kan de bemiddelaar suggesties doen om tot een voor allen aanvaardbare oplossing te komen, tenminste als vooraf is afgesproken dat de bemiddelaar ook oplossingen mag aandragen. Het is goed hierbij te bedenken dat het niet gaat om het gelijk van één van de partijen.
7. Als een oplossing wordt bereikt, wordt deze schriftelijk vastgelegd en door de bemiddelaar en de betrokken partijen ondertekend.
8. Deze schriftelijke uitkomst wordt gearchiveerd in het personeelsdossier van betrokkenen.
9. Indien gewenst wordt op een door de partijen met de bemiddelaar afgesproken tijdstip bekeken in hoeverre de oplossing in de praktijk naar tevredenheid werkt.

Externe bemiddeling: mediation

Als het de partijen niet lukt om onderling of met behulp van een interne bemiddelaar het conflict op te lossen, dan is het mogelijk om een mediator in te schakelen. Deze beslissing wordt genomen in overleg tussen de medewerker, zijn leidinggevende en de P&O adviseur. De dienstdirecteur neemt het uiteindelijke besluit. Bemiddeling heeft alleen zin als beide partijen vooraf bereid zijn samen naar een oplossing te zoeken.

Bij mediation proberen de partijen door onderhandelen zelf een oplossing voor hun conflict te vinden, met behulp van de mediator. Een mediator is een procesbegeleider die partijen door het onderhandelingsproces loodst. Hij is onafhankelijk en beschikt over deskundigheid in communicatie en onderhandelingstechnieken. De bemiddelaar probeert de verstandhouding tussen de partijen te verbeteren en de conflictpunten en onderhandelingsruimte helder te krijgen. Ook bevordert hij dat een overeenkomst wordt bereikt.